Meer melk uit eigen eiwit?

De voedingswaarde van gras verandert gedurende het jaar. In het voorjaar bevat gras veel suiker, terwijl in het najaar het eiwit toeneemt en het suikergehalte daalt. Hierdoor is een najaarskuil gevoeliger voor boterzuur en inkuilverliezen. De conservering van een najaarskuil vraagt dan ook om een specifieke aanpak.

Suikergehalte: de brandstof voor conservering

Suikers zijn de motor achter het inkuilproces. Tijdens de conservering zetten melkzuurbacteriën de aanwezige suikers om in melkzuur en azijnzuur. Dit zorgt voor een snelle pH-daling en voorkomt groei van ongewenste bacteriën, gisten en schimmels. 

• Te weinig suiker: de pH daalt te traag wat zorgt voor risico op boterzuur, eiwitverlies en broei.
• Te veel suiker: verhoogt de kans op pensverzuring en broei bij uitkuilen.

Het suikergehalte is dus een belangrijke graadmeter voor zowel het ideale maaimoment als de keuze van het juiste inkuiltoevoegmiddel.

Tip: bepaal het suikergehalte met de Grassilage Kit

Meet het suikergehalte met een Brixmeter. De Grassilage Kit bevat alles om eenvoudig het suikergehalte van het gras te bepalen. De ideale brixwaarde ligt tussen 4 en 7 (ca. 10–15% suiker). In de namiddag is het suikergehalte doorgaans het hoogst.

Het juiste maaimoment bepaalt de kwaliteit

Een goede najaarskuil begint bij het maaien. Houd rekening met de volgende punten:

• Laat het gras niet te lang worden: voorkom schimmelvorming.
• Maai niet tekort: voorkom vervuiling door grond en hoog ruw-as gehalte.
• Kies droge, winderige dagen.
• Veel zon en nachttemperaturen onder 7°C zorgen voor meer suiker in het gras.
• Houd de veldperiode kort om voederwaarde en verlies van suikers, nodig voor de conservering, te behouden. 

Inkuilmanagement en toevoegmiddelen

Omdat najaarsgras vaak nat is en minder suiker bevat, vraagt het om een gerichte aanpak. Het juiste inkuiltoevoegmiddel helpt de conservering versnellen en sturen.

• Bij nat najaarsgras met weinig suikers: gebruik Tasty Silage Jumpstart. Deze bevat bacteriestammen die naast enkelvoudige ook meervoudige suikers benutten, waardoor de pH toch snel daalt.Bij droger en suikerrijk gras: kies voor Tasty Silage Grass. Dit middel bevat melkzuur- én azijnzuurvormende bacteriën. Melkzuur verlaagt de pH, azijnzuur remt broei. Bovendien wordt een deel van de suikers omgezet in 1,2-propaandiol, een energiebron voor koeien maar niet voor gisten of schimmels.
• Bij droger en suikerrijk gras: kies voor Tasty Silage Grass. Dit middel bevat melkzuur- én azijnzuurvormende bacteriën. Melkzuur verlaagt de pH en azijnzuur remt broei. Bovendien wordt een deel van de suikers omgezet in 1,2-propaandiol, een energiebron voor koeien, maar niet voor gisten of schimmels. 
• Bij nat en suikerarm najaarsgras: is Bonsilage Forte de beste optie. Dit middel benut een bredere variatie aan koolhydraten, zorgt voor een razendsnelle pH-daling en voorkomt boterzuurvorming.

Hoe voorkomt u boterzuur in najaarskuilen?

Boterzuur is een veelgehoorde probleem bij najaarskuilen. Het ontstaat wanneer clostridia de kans krijgen om eiwit af te breken, vaak door een te trage pH-daling en te natte kuil.

• Houd het ruw-asgehalte laag → voorkom vervuiling door grond en mest.
• Kies het juiste inkuiltoevoegmiddel bij lage suikergehaltes.
• Laat kuilen minimaal zes weken gesloten voor stabiliteit.
• Niet maaien als het regent.
• Korte veldperiode, beter natter inkuilen dan regen in de wiers of tijdens het inkuilen.

Nitraat: extra aandachtspunt in het najaar

In het najaar komt er vaak extra stikstof uit de bodem vrij, wat het gras niet altijd volledig kan benutten voor de opbouw van eiwit. Dit kan leiden tot een hoger nitraatgehalte in het gras. Te veel nitraat kan gezondheidsproblemen veroorzaken bij melkvee. Laat een najaarskuil daarom altijd analyseren op nitraat. Zo weet u precies hoeveel najaarskuil u veilig per dag kunt voeren of moet mengen met andere kuilen.

Praktische tips voor een geslaagde najaarskuil

• Meet het suikergehalte voor het maaien → brixwaarde 4–7 is ideaal.
• Houd de veldperiode kort → behoud van suikers.
• Maai op droge dagen met wind en niet te kort.
• Kies het juiste inkuiltoevoegmiddel passend bij suiker- en drogestofgehalte.
• Werk schoon en houd het ruw-asgehalte laag.
• Laat de kuil minstens zes weken dicht voor optimale conservering.
• Controleer op nitraat om gezondheidsrisico’s te voorkomen.

Meten = weten

Door aandacht te besteden aan suikergehalte, maaimoment, inkuilmanagement en toevoegmiddelen maakt u van een najaarskuil een smakelijke en stabiele kwaliteitskuil. Daarmee benut u het hoge eiwit optimaal en haalt u meer rendement uit uw eigen ruwvoer.

Wilt u meer weten of zelf het suikergehalte van gras meten? Informeer bij uw rundveespecialist naar de Grass silage kit en het juiste inkuiltoevoegmiddel voor een geslaagde kuil.