Een natuurlijk verloop met transitiemelk
Transitiemelk; een term waar geitenhouder Roelof van Dijk en zijn medewerker Jos na een succesvolle 1e proef inmiddels bekend mee zijn. Deze proef is inmiddels al de tweede proef over transitiemelk die we op het bedrijf van Roelof van Dijk hebben mogen uitvoeren. Én met succes, want we komen steeds dichter bij de beste toepassing.
De eerste proef over transitiemelk vond plaats in 2021. Hierbij werd gekeken wat het effect was van het extra bijvoeren van biestpoeder; Goat PEQ Colostrum, gedurende de eerste drie dagen na geboorte. Na positieve resultaten werd er in 2023 nogmaals een proef uitgevoerd in samenwerking met de GD. Het doel is om verder te bepalen wat de ideale dosering van biest was in de transitiemelk en voor welke periode. Samen met Geiterij vertegenwoordiger Marcel van Bijsterveldt bekijken ze wat ze vorig jaar gedaan hebben en welke resultaten de GD heeft gevonden.
Opzet van het onderzoek
Voor het onderzoek werden 143 lammeren onderverdeeld in 4 groepen. Het doel was om alle lammeren binnen de eerste 24 uur 500-600 mL opgewaardeerde geitenbiest te voeren. Deze werd verrijkt tot een brix waarde van 30% met Goat PEQ Colostrum. 'We voeren eigenlijk altijd eigen geitenbiest zo nodig aangevuld met biestpoeder. We hebben een keer geen geitenbiest gevoerd en toen hadden we last van Crypto. In eigen geitenbiest zit bedrijfsspecifieke weerstand, dat vinden we belangrijk. Daarnaast moet er bij biest ook naar het complete plaatje gekeken worden. Antistoffen in biest zijn belangrijk, maar er zitten nog zoveel andere bestandsdelen in zoals energie, voedingsstoffen en groeifactoren. Dit wordt wel eens vergeten', vertelt Roelof. Na de eerste biestvoeding ontvingen de lammeren de transitiemelk zoals per groep hieronder is aangegeven.
Groep 1: 6% Colostrum - 2 weken | Goat PEQ Start Plus Melkpoeder met 6% Goat PEQ Colostrum. De lammeren ontvingen deze transitiemelk voor 3 weken. |
Groep 2: 6% Colostrum - 3 weeks | Goat PEQ Start Plus Melkpoeder met 6% Goat PEQ Colostrum. De lammeren ontvingen deze transitiemelk voor 3 weken. |
Groep 3: 10% Colostrum - 2 weken | Goat PEQ Start Plus Melkpoeder met 10% Goat PEQ Colostrum. De lammeren ontvingen deze transitiemelk voor 2 weken. |
| Groep 4: Controle | Goat PEQ Start Melkpoeder (50% magere melkpoeder) na dag 1. Zonder toevoeging van Goat PEQ Colostrum. |
'Bij biest moet naar het complete plaatje gekeken worden. Antistoffen in de biest zijn belangrijk maar er zit nog zoveel meer in wat een belangrijke rol speelt.'
Scoren op aanwezige ziektes is een uitdaging
De vier groepen werden gedurende 9 weken gescoord op groei en ziektes zoals diarree, longproblemen, ecthyma en gewrichtsontsteking en de behandeling hiervan. In een volle stal lammeren scoren blijkt nog een uitdaging vertelt Jos. 'Je moet echt door de groep lopen en elk lam apart bekijken. In eerste instantie kunnen alle lammeren 100% gezond lijken, maar als je goed kijkt dan zijn er soms al beginnende kenmerken van een ziekte te zien'. Dit is uiteindelijk ook terug te zien in de metingen. 95% van de lammeren zijn ten minste 1x gescoord voor een ziekte. Dit kan al een signalering zijn van een luchtje of een langdurige ziekte die elke dag gescoord wordt.
Gewrichtsontsteking lijkt zich te verspreiden
Het effect van transitiemelk op de gezondheid verschilt per parameter. Voor gewrichtsontsteking werd geen verschil gemeten bij deze proef. 'Als er een paar kreupel zijn, dan breidt het zich snel uit over heel de groep. Het lijkt alsof een bacterie zich verspreidt, terwijl ze zeggen dat dit eigenlijk niet kan. Waar de oorzaak ligt weet de GD ook niet' vertelt Roelof. 'We willen in het vervolg meer aandacht besteden aan hygiëne in de stal om te kijken of dit effect gaat hebben. Je kan gewrichtsontsteking goed behandelen, maar we willen het liever voorkomen. 'Gewrichtsontsteking ontstaat vaak op de eerste levensdag, vertelt Marcel. 'Het biestprotocol, navelontsmetting en hygiëne in de pot hebben hier allemaal invloed op. Door een product zoals BoxClean® al in de aflammerpot te strooien worden gevaarlijke bacteriën afgedood. BoxClean is een biocide geregistreerd product en heeft zich dus bewezen in het afdoden van bacteriën zoals E. Coli en Streptococcus uberis'.
Goed bestand tegen Ecthyma
Alle transitiemelk groepen lijken daarentegen tegen ecthyma goed bestand te zijn. Ze hadden minimale symptomen en nagenoeg geen last ervan. Bij de controlegroep kwam het vaakst ecthyma voor. 'Voorheen hebben we nooit gescoord op ecthyma. Maar toen we bij de laatste proef op een ander bedrijf merkte dat hier een duidelijk verschil te zien was, zijn we hier ook p gaan scoren' vertelt Marcel. 'We merken dat als het virus eenmaal rondgaat, alle lammeren het krijgen. Dit is niet leeftijdgebonden wat je misschien wel zou denken. Het is interessant om te zien of ze het in mindere mate krijgen. want we willen vooral voorkomen dat ze minder gaan drinken doordat ze last hebben van korstjes rond de bek'.