Celgetal bij geiten, de ins en outs

Het celgetal is een maatstaf voor het aantal cellen per milliliter melk. Melk bevat altijd een bepaalde concentratie aan somatische cellen en lichaamscellen. De witte bloedcellen (leukocyten) zijn belangrijk voor het immuunsysteem omdat ze de uier beschermen tegen schadelijke bacteriën, virussen en gisten. De lichaamscellen in de melk worden door de melkkliercellen afgegeven. De hoeveelheid somatische cellen en lichaamscellen zijn afhankelijk van meerdere factoren zoals het seizoen, lactatiestadium en lactatienummer. Daarom is het vaak ook mogelijk om een directe samenhang aan te wijzen tussen een verhoogd celgetal en een mogelijke mastitis infectie. 

Mastitis

Een mastitis infectie kan voorkomen in een klinische of subklinische vorm. Een klinische mastitis is vaak snel te zien door duidelijke fysieke veranderingen aan de uier. Een subklinische mastitis is heel moeilijk te constateren aangezien hierbij geen fysieke symptomen te zien zijn. Wel kan een verhoogd celgetal een aanwijzing zijn voor een subklinische mastitis. Daarnaast wordt ook een mogelijke relatie verwacht tussen onkante uiers en celgetal of kiemgetal.

Daling van de melkproductie

Een ontsteking in de uier kan ervoor zorgen dat de melkproductie daalt. Verwacht wordt dat een klinische mastitis een daling veroorzaakt van 70% per geval en een subklinische mastitis een productiedaling van 15% per geval. Op koppelniveau betekent een celgetal van 1.2 tot 1.5 miljoen dat ongeveer 50% van de dieren gezond is, 33% besmet is met een bacterie die vooral subklinische mastitis veroorzaakt en 9% met bacterie die vooral klinische mastitis veroorzaken. Een geit die besmet is met bacterie die vooral klinische mastitis veroorzaakt zoals S. aureus, heeft meestal een celgetal hoger dan 2.000.000.