Meer melk met minder koeien!
Elien Almey combineert hoge producties met een scherpe focus op robotefficiëntie, voerefficiëntie en genetische vooruitgang.
De koeien van Elien Almey presteren opvallend sterk,
ondanks de beperkingen van de huidige ligboxenstal. Met een rollend
jaargemiddelde van 13.055 kg melk, 4,16% vet en 3,50% eiwit hoort de jonge onderneemster
tot de topmelkers van België. Haar aanpak draait om één duidelijke visie: met
minder koeien meer melken. Met slimme keuzes weet ze de capaciteit van haar
koeien, stal en melkrobot optimaal te benutten.
In het Oost-Vlaamse Knesselare bouwt de 35-jarige Elien
Almey verder aan het familiebedrijf waarvan ze sinds 2020 de zevende generatie
vormt. Op het bedrijf lopen 96 melkkoeien en 55 stuks jongvee. “Ik ben
eigenlijk altijd tussen de koeien te vinden. Voor het werk op het land springt
mijn broer regelmatig bij”, vertelt Elien die het bedrijf in haar eentje runt.
In totaal omvat het bedrijf 42 hectare grond, met 18 hectare maïs en verder
voornamelijk grasland.
Melksnelheid 3,7 en 2.700 kg melk per dag
Direct nadat Elien in 2017 in het ouderlijk bedrijf stapte, kwam de focus sterk
op efficiëntie te liggen. Vanuit arbeidsoogpunt werd één melkrobot geplaatst. Deze
heeft onvoldoende capaciteit om alle koeien te melken, terwijl uitbreiding van
de veestapel om een tweede robot rendabel te maken niet mogelijk is. Daarom worden
koeien die aan het einde van de lactatie zijn, tweemaal daags in de melkstal
gemolken. Met vooral hoogproductieve koeien op de melkrobot, wordt deze
maximaal benut. Gemiddeld worden ze 3,2 keer per dag gemolken, met een
melksnelheid van 3,7 kilogram per minuut. Met een dagelijkse productie van
ongeveer 2.700 kilo melk per robot behoort het bedrijf tot de top 25
melkrobotbedrijven van België.
“Wat zeker bijdraagt aan de efficiëntie van de melkrobot zijn de vierkante tepelvoeringen. De melksnelheid steeg meteen van 2,8 naar 3,8 kilogram per minuut”
Met vierkante tepelvoeringen 10 koeien per robot meer
“Wat zeker bijdraagt aan de efficiëntie van de melkrobot zijn de vierkante
tepelvoeringen. Een jaar na de plaatsing van de robot hebben we deze
geïnstalleerd. De melksnelheid steeg meteen van 2,8 naar 3,8 kilogram per
minuut”, herinnert Elien zich van de omschakeling van ronde siliconen
tepelvoeringen naar de rubberen vierkante ProSquare tepelvoeringen. “De koeien hoefden er nauwelijks aan te wennen. Integendeel, ze
bezochten de robot zelfs vaker. Ik ben tussendoor nog één keer teruggegaan naar
de originele tepelvoeringen van de leverancier. Maar met die tepelvoeringen kon
ik 10 koeien minder met de robot melken. Dus ik ben heel snel weer teruggegaan naar
de vierkante tepelvoeringen”.
Hogere productie met lagere voerkosten
Een andere aanpassing die Elien in de bedrijfsvoering doorvoerde was een
wijziging van de voerstrategie. “Sinds een jaar of zeven stel ik samen met Vincent
van Dongen (nutritionist bij Heemskerk) het rantsoen samen. We zijn toen
overgestapt van samengestelde krachtvoerders naar enkelvoudige grondstoffen en
dat heeft zowel op productieniveau als financieel goed uitgepakt”, vertelt
Elien. “De melkproductie steeg terwijl de voerkosten daalden. Maar ook de
vruchtbaarheid en de klauwgezondheid zijn verbeterd. We hebben sindsdien veel
minder klauwproblemen”, is haar ervaring.
Hoge voerefficiëntie met een stabiel rantsoen
Het TMR-rantsoen bestaat uit mais, gras, perspulp, bierbostel, sojaschroot,
gemalen gerst, tarwe en raapzaadschroot. Dit wordt aangevuld met Farm PEQ
Galaxy mineralen met levende gisten, biotine en mycotoxinebinder. Voor extra
energie wordt pensbestendig vet, toegevoegd. “Ik streef naar een rantsoen van
constante kwaliteit en wil eigenlijk zo weinig mogelijk veranderingen
doorvoeren. Toch heb ik me onlangs laten overhalen om het rantsoen door een
andere partij te laten aanpassen. De productie daalde direct met 3 liter per
koe en ik kreeg dat niet meer hersteld. Dus hing ik al snel weer met Vincent
aan de telefoon”, vertelt de veehoudster over een keuze waar ze achteraf snel
spijt van kreeg.
Snel schakelen met adviseur
Elien en Vincent hebben regelmatig contact over het rantsoen, zeker wanneer
nieuwe kuilen worden aangesneden. “Het is fijn om snel te kunnen schakelen met
je adviseur. We kijken op dezelfde manier naar koeien”, vertelt Elien. “We zien
allebei graag grote, zware koeien met veel capaciteit. Niet zozeer hoogte, maar
vooral brede dieren die veel voer op kunnen nemen en veel melk kunnen
produceren”. Op stal is deze visie duidelijk terug te zien. Aan het voerhek
staat een uniforme groep koeien met veel capaciteit en breedte in de voorhand. Tegelijkertijd
valt op dat de maatvoering van de oudere stal te krap wordt voor het formaat
van de dieren. Juist daarom focust Elien bewust minder op hoogtemaat en meer op
brede, functionele koeien die veel voer kunnen verwerken.
“GMS heeft veel lijn gebracht in onze veestapel, maar zorgt ook voor arbeidsgemak."
Lijn in veestapel
Die uniformiteit in de veestapel is geen toeval. Eliens vader werkt al zo’n 25 jaar met het paringsprogramma GMS en die lijn wordt vandaag de dag nog altijd doorgetrokken. Sinds de komst van de melkrobot verschoof het fokdoel richting een meer robotgeschikte koe. Productie blijft daarbij centraal staan: zoveel mogelijk kilo’s vet en eiwit, zonder gezondheidskenmerken zoals vruchtbaarheid en uiergezondheid uit het oog te verliezen. “GMS heeft veel lijn gebracht in onze veestapel, maar zorgt ook voor arbeidsgemak. Ik hoef zelf niet meer na te denken over inteelt en weet precies met welke stier ik iedere koe moet insemineren.” Op de GMS-uitslag van het jongvee en de vaarzen domineren genomicstieren zoals Grenade, Brevity, Barnes en Paloma, terwijl bij de oudere dieren voornamelijk Beef wordt ingezet.
Sneller vooruit met betrouwbare data
Om in de fokkerij nog sneller een stap hoger te komen, werkt Elien sinds
kort met GENEadvance. Met deze genomic test wordt op basis van DNA een
voorspelling gemaakt van de genetische aanleg van een dier. “In de eerste
uitslag viel vooral de grote spreiding in de fokwaarden op”, vertelt Elien. “Er
zaten dieren tussen waarvan ik de fokwaarde eigenlijk hoger had ingeschat, maar
ook kalveren die juist beter scoorden dan verwacht”. De grafiek laat die
spreiding in TPI-fokwaarden duidelijk zien en levert waardevolle informatie op
voor de fokkerijkeuzes op het bedrijf.
De GENEadvance-uitslag laat een grote spreiding in
fokwaarden zien. Opvallend is de positie van de 13-jarige koe Lotje, linksonder
in de grafiek. Haar genetische fokwaarde ligt ongeveer 1.000 punten lager dan
die van het hoogst scorende jongvee, wat de genetische vooruitgang binnen de
veestapel duidelijk zichtbaar maakt.
Minder jongvee en genetisch sneller vooruit
“Voorheen hield ik teveel jongvee. Nu streef ik naar een vervangingspercentage
van 30%. Door de genetisch beste dieren
met Sexcelsperma te insemineren, kan ik veel gerichter sturen op het aantal
vaarskalveren dat ik nodig heb”, aldus Almey. Rundveespecialist Kees van
Koevorden ziet achter deze aanpak zowel genetische als economische voordelen.
“Elien zet GENEadvance in eerste instantie in om genetisch sneller een stap
hoger te komen. Tegelijkertijd zit er ook een interessant verdienmodel achter.
Gesekst sperma is duurder. Maar doordat minder vervanging nodig is, kunnen vaker
gebruikskruisingsstieren worden ingezet. Dat levert niet alleen snellere
genetische vooruitgang op, maar ook meer opbrengst uit de kalveren”, legt Kees
uit.
Verder optimaliseren richting 45 kg melk
Dat Elien onder de huidige omstandigheden zulke technische resultaten weet neer te zetten, getuigt van veel vakmanschap en ondernemerschap. Met een productie van 42 kg melk per koe per dag draait het bedrijf zeer efficiënt. Toch ziet de jonge veehoudster nog volop mogelijkheden om verder te optimaliseren. Met de huidige regelgeving blijft een tweede melkrobot voorlopig toekomstmuziek. Ondertussen investeert ze wel stap voor stap verder. Zo is een grotere koeltank onderweg, zijn ventilatiekokers geplaatst om het stalklimaat te verbeteren en staat ook een zelfrijdende voermengwagen op haar verlanglijstje.
De volgende stip op de horizon is een stijging naar 45 kg
melk per koe per dag. Daarbij kan ze blijven vertrouwen op Heemskerk als
sparringpartner die voeding, fokkerij en management niet als losse onderdelen
bekijkt, maar juist als één geheel benadert.
